Φυσικά φάρμακα και παλιά γιατροσόφια

249 ΒΟΤΑΝΑ

Το γιατροσόφι, ή «ιατροσόφιον» στην καθαρεύουσα, είναι ένας πρακτικός τρόπος αντιμετώπισης, μέσω φαρμακευτικών φυτών κυρίως, μικρών ή μεγαλύτερων προβλημάτων υγείας. Από τον Ασκληπιό, τον Ιπποκράτη και τον Γαληνό ίσαμε τον προηγούμενο αιώνα, τα γιατροσόφια κυριαρχούσαν στη θεραπεία των ασθενειών. **** NEW UPDATE 3 ***
Οι κλασσικοί Έλληνες συγγραφείς και γιατροί της αρχαιότητας, όπως ο Ιπποκράτης, ο Αριστοτέλης, ο Διοσκουρίδης, ο Γαληνός έγραψαν διάφορα συγγράμματα για τις θεραπευτικές ιδιότητες και τον τρόπο χρήσης των φυτών, βασισμένοι στις λαϊκές παραδόσεις του καιρού τους.
Στα όσα ακολουθούν ξαναβρίσκουμε τα φαρμακευτικά βότανα, όχι βέβαια με την πρόθεση να αντικαταστήσουν τον γιατρό ή τη φαρμακευτική αγωγή, που ποτέ δεν πρέπει να αγνοούμε, αλλά με τη διάθεση να δημιουργήσουν ένα μικρό φυσικό φαρμακείο στο σπίτι μας για ήπιες διαταραχές. 
 
Στα χρόνια του Μεσαίωνα και της Τουρκοκρατίας η χρήση των βοτάνων ήταν πολύ διαδεδομένη στη χώρα μας, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη (λαϊκοί γιατροί με το όνομα Κομπογιαννίτες ή Βικογιατροί).

Από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, άρχισε να εγκαταλείπεται σταδιακά η βοτανοθεραπεία και τα φυτά αντικαταστάθηκαν από διάφορα χημικά παρασκευάσματα. Η βαθιά αλλαγή στη στάση των ανθρώπων απέναντι στα βότανα, ήταν το αποτέλεσμα της ανάπτυξης της χημικής – φαρμακευτικής βιομηχανίας.
Όσο γιγαντώνονταν όμως οι χημικές βιομηχανίες τόσο φούντωνε και η πολυφαρμακία. Τα φάρμακα από εκατοντάδες έγιναν χιλιάδες. Το ίδιο όμως και οι αρρώστιες…
Έτσι η ανάγκη επιστροφής στη φύση, έγινε σιγά – σιγά μεγαλύτερη και στον καιρό μας πλέον έχει πολλούς οπαδούς σ’ όλη τη γη. Τα βότανα, που εδώ και 30-40 χρόνια είχαν εξαφανιστεί από την αγορά και την κουζίνα μας, γιατί μας έμαθαν να τα περιφρονούμε, ξαναπαίρνουν σιγά – σιγά τη θέση που τους ανήκει.
Στην εποχή μας, όχι μόνο πλέον δεν αμφισβητείται η πατροπαράδοτη πείρα, που θεωρεί αποτελεσματικά τα βότανα για χίλιες – δυο αρρώστιες, αλλά καταφεύγουμε σ’ αυτά και στις θαυματουργές τους ιδιότητες, για να γλυτώσουμε από τις παρενέργειες των φαρμάκων.
Σε κάθε περίπτωση η χρήση των βοτάνων είναι μια τελετουργία παλιά και ξεχασμένη που όμως φανερώνει τις ρίζες της στην παράδοση κάθε τόπου, αν και έχει αμφισβητηθεί από τους οπαδούς της κλασσικής ιατρικής. Τα περισσότερα γιατροσόφια πάντως έχουν στέρεη επιστημονική τεκμηρίωση και, σε κάθε περίπτωση, ένα αβλαβές ή μη αποτελεσματικό γιατροσόφι, τουλάχιστον βοηθά τον ασθενή μέσω αυθυποβολής. Κάτι είναι και αυτό.
Πάντως, τα γιατροσόφια, δεν θα πρέπει να υποκαθιστούν την ιατρική επιστήμη και θα πρέπει να εκλαμβάνονται μόνο ως μια προσωρινή λύση (εάν μπορούν να την δώσουν), εάν δε τα συμπτώματα επιμένουν ή πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα, η κλασική ιατρική θεραπεία, έχει πάντα την αυτονόητη προτεραιότητα…

Θα περιγράψω πιο κάτω θεραπείες και πρακτικές συνταγές ανά ασθένεια, που βρήκα στη βιβλιογραφία και το διαδίκτυο. Τις διασταύρωσα όσο γίνεται καλύτερα και συνεχίζω να το κάνω.
Οι πληροφορίες που περιέχονται έχουν καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την γνωμάτευση του ιατρού σας ή την επίσκεψη σε άλλον ειδικό της υγείας. Αν αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια διατροφή ρωτήστε τον προσωπικό ιατρό σας.
Το έγραψε ο Μάρκος Νικητάκης το βρήκαμε στό: http://www.mylefkada.gr

# Διαβάστε προσεκτικά την παρακάτω προειδοποίηση
  
Προσοχή οι πληροφορίες που δημοσιεύονται αφορούν συνδέσμους βιβλίων και Ισοτόπων για βότανα και διατροφή που υπάρχουν στο διαδίκτυο εμείς ούτε είμαστε αρμόδιοι ούτε προτείνουμε τη χρήση τους , παρακαλούμε για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στους αρμόδιους Ιατρούς,  και τους συγγραφείς των βιβλίων και των άρθρων. Και ειδικά σε σοβαρά θέματα υγείας όπως αυτό πάρτε άμεσα οδηγίες ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΜΟΔΙΟ ΙΑΤΡΟ ο οποίος είναι ο μόνος κατάλληλος να κρίνει πως θα πρέπει να συνδυαστεί η φαρμακευτική αγωγή με τη διατροφή.Σε κάθε περίπτωση, προτού αποφασίσετε να δοκιμάσετε οποιαδήποτε εναλλακτική μέθοδο καταπολέμησης κάποιας ασθένειας/πάθησης, είναι σώφρον να επικοινωνήσετε πρώτα με τον *προσωπικό σας (*θεράπων)  ιατρό, ο οποίος θα σας συμβουλέψει κατάλληλα.
Προσοχή μην χρησιμοποιήσετε κάποιο βότανο ή έλαιο στο οποίο είστε αλλεργικοί. Ενώ ποτέ δεν πρέπει να ξεπερνάτε τις δοσολογίες ( συμβουλευτείτε μόνο Ειδικό ). 
Προσοχή στην εγκυμοσύνη και στο θηλασμό πριν τη χρήση βοτάνων πάρτε άμεσα οδηγίες αποκλειστικά και μόνο από γυναικολόγο σας.

Προσοχή Οδηγίες χρήσης των βοτάνων
Οδηγίες χρήσης
Τα φαρμακευτικά βότανα πρέπει να καταναλώνονται με προσοχή και με τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού, κυρίως από όσους παίρνουν άλλα φάρμακα ή έχουν σοβαρά προβλήματα υγείας, αλλά και από τις εγκύους, τις θηλάζουσες και βέβαια τα παιδιά και τους εφήβους.
Τα φαρμακευτικά βότανα δεν αποτελούν πανάκεια, ούτε πρέπει να τα καταναλώνουμε χωρίς μέτρο και με την προσδοκία ότι θα γιατρέψουν όλες τις ασθένειες.
Οτιδήποτε είναι φυσικό δεν σημαίνει ότι είναι και απολύτως ασφαλές. Έτσι, τα φαρμακευτικά φυτά πρέπει να χρησιμοποιούνται με σύνεση και βάσει των συμβουλών των ειδικών, που τα γνωρίζουν καλά.
Δοσολογία 
Οι ποσότητες στις οποίες μπορούμε ή πρέπει να καταναλώνουμε τα φαρμακευτικά φυτά είναι πολύ δύσκολο να καθοριστούν με ακρίβεια. Η σωστή δοσολογία εξαρτάται κάθε φορά από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία, η σωματική διάπλαση, η ασθένεια του ατόμου που τα καταναλώνει, καθώς επίσης και από το αν παίρνει άλλα φάρμακα ή αν έχει και άλλα προβλήματα υγείας. Από την άλλη πλευρά, χρειάζεται να έχουμε υπόψη μας ότι δεν είναι όλα τα βότανα, από όπου κι αν προέρχονται, της ίδιας δραστικότητας, καθώς αυτή ποικίλλει ανάλογα με διάφορους παράγοντες, καλλιέργειας, συγκομιδής, αποξήρανσης, φύλαξης κ.λπ. Γενικά μπορούμε να πούμε ότι μία επαρκής ποσότητα για έναν ενήλικο που έχει λάβει υπόψη όλες τις αντενδείξεις είναι ένα φλιτζάνι έγχυμα ή αφέψημα τη φορά. Για περισσότερες συμβουλές, ή για συστηματική χρήση, θα πρέπει να συμβουλευτούμε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό μας. 
Οι μορφές τους
Αφέψηµα 
Το φυτό βράζει μαζί με το νερό, συνήθως για 5-10΄, και στη συνέχεια το διηθούμε. Χρησιμοποιείται για τα ξυλώδη μέρη, όπως οι ρίζες ή οι φλοιοί. 
Έγχυµα 
Είναι μέθοδος που ενδείκνυται για τα φύλλα, τα άνθη και τα πέταλα, αλλά όχι για τις ρίζες. Επίσης, χρησιμοποιείται και όταν δεν θέλουμε να φύγουν τα πτητικά συστατικά, όπως στις περιπτώσεις των αρωματικών φυτών. Για να το παρασκευάσουμε, βράζουμε το νερό, το κατεβάζουμε από τη φωτιά και προσθέτουμε το βότανο. Κατόπιν, αφήνουμε το μείγμα έτσι για 5-10΄ και στη συνέχεια το διηθούμε. 
Πού βρίσκουμε τα δραστικότερα; 
Είναι διαδεδομένη η λανθασμένη άποψη ότι τα άγρια φυτά είναι πιο δραστικά από τα καλλιεργούμενα. Όταν στα καλλιεργούμενα φυτά οι ποικιλίες που καλλιεργούνται, η περιποίηση των φυτών και η εποχή συλλογής, η φύλαξη (μέρη σκοτεινά και όχι υγρά) και η αποξήρανση (όταν χρειάζεται) είναι σωστές, τότε δεν παρατηρούνται ουσιαστικές διαφορές από τα άγρια. Επίσης, είναι σημαντικό να καταναλώνουμε τα βότανα σε διάστημα όχι μεγαλύτερο του ενός χρόνου από τη στιγμή της συλλογής τους.
*Απόσπασμα από άρθρο του http://www.vita.gr/ σε συνεργασία με δρ. ΕΛΕΝΗ ΣΚΑΛΤΣΑ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων στη Φαρμακευτική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.
#

Ημικρανία
Δοκιμάστε: Κολοκυθόσπορο
Συχνά οι ημικρανίες οφείλονται σε έλλειψη μαγνησίου. Ουσιαστικά, το συγκεκριμένο μέταλλο συμβάλλει στη χαλάρωση των νεύρων και των μυών που βρίσκονται σε ένταση, με αποτέλεσμα να ανακουφίζει ή και να προλαμβάνει τις ημικρανίες. Ο κολοκυθόσπορος είναι ένα τρόφιμο εξαιρετικά πλούσιο σε μαγνήσιο, η συστηματική κατανάλωση του οποίου καλύπτει τις καθημερινές ανάγκες του οργανισμού στο μέταλλο αυτό.
Must: Λίγοι κολοκυθόσποροι στη σαλάτα.


Καούρες
Δοκιμάστε: Φασόλια
Τα λιπαρά κρέατα θεωρείται ότι προκαλούν συχνά καούρες. Προσθέτοντας στη διατροφή σας φασόλια, έχετε μια εξαιρετική πηγή πρωτεϊνών και φυτικών ινών που υποκαθιστά το κρέας. Επιπλέον, έρευνες δείχνουν ότι άτομα που καταναλώνουν συστηματικά τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, όπως τα φασόλια, έχουν λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.


Στομαχικός πόνος
Δοκιμάστε: Μέντα
Η μενθόλη που περιέχει η μέντα έχει την ιδιότητα να διαλύει τα αέρια του στομάχου και να χαλαρώνει τους μυς της περιοχής, ανακουφίζοντας έτσι από τους σπασμούς που προκαλούνται όταν υποφέρουμε από φούσκωμα.
Αφέψημα με μέντα, λίγη φρέσκια μέντα σε φρουτοσαλάτα.


Πόνος στις αρθρώσεις
Δοκιμάστε: Κεράσια
Τα κεράσια περιέχουν υψηλά επίπεδα αντιοξειδωτικών και ανθοκυανινών, συστατικών που θεωρείται ότι απαλύνουν τον πόνο και περιορίζουν τις φλεγμονές. Σύμφωνα μάλιστα με έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, άτομα που κατανάλωναν περίπου 225 γρ. κεράσια καθημερινά για περίοδο 4 εβδομάδων παρουσίασαν σημαντική μείωση του πόνου στις αρθρώσεις. Επιπλέον, μελετητές από το Πανεπιστήμιο του Όρεγκον προσπάθησαν να ελέγξουν τις ιδιότητες του χυμού από κεράσι όσον αφορά τον πόνο, ζητώντας από μια ομάδα δρομέων να πίνουν χυμό από κεράσι καθημερινά για 1 εβδομάδα πριν από την έναρξη ενός αγώνα και δίνοντας σε μια δεύτερη ομάδα δρομέων πλασέμπο (ψευδοφάρμακο) για το ίδιο χρονικό διάστημα. Μετά το πέρας του αγώνα, οι αθλητές της πρώτης ομάδας παρουσίασαν μειωμένο πόνο στις αρθρώσεις…… Κερασόπιτα, χυμός από κεράσι.


Μυϊκός πόνος
Δοκιμάστε: Τζίντζερ
Νιώθετε τους μυς σας να πονάνε αφόρητα μετά από μερικά σετ κοιλιακών; «Πιείτε ένα τσάι με τζίντζερ», συστήνουν οι ειδικοί. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας, που δημοσιεύτηκαν στην επιθεώρηση «International Journal of Preventive Medicine», αθλήτριες του τάε κβον ντο που λάμβαναν 3 γρ. τζίντζερ ή κανέλα για διάστημα 6 εβδομάδων παρουσίασαν μειωμένους μυϊκούς πόνους μετά την προπόνηση, συγκριτικά με όσες έπαιρναν πλασέμπο.


Πόνοι περιόδου
Δοκιμάστε: Ξηρούς καρπούς
Οι ξηροί καρποί και κυρίως τα καρύδια είναι πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα, τα οποία έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και είναι πιθανό να μπορούν να περιορίσουν τις κράμπες και τους πόνους της περιόδου. Επιπλέον, τα αμύγδαλα και τα φιστίκια αποτελούν καλή πηγή μαγνησίου, μέταλλο το οποίο είναι γνωστό για την ιδιότητά του να χαλαρώνει τους ιστούς των μυών και επομένως να ανακουφίζει από τους πόνους της περιόδου….Μια χούφτα ξηροί καρποί στη σαλάτα ή σκέτοι ως σνακ ή στα Cornflake


Ερεθισμένο λαιμό
Δοκιμάστε:Θυμάρι
Για να «γλυκάνετε» τον ερεθισμένο σας λαιμό, η καλύτερη λύση είναι να μασήσετε λίγο Θυμάρι (είναι βέβαια λίγο πικρό, αλλά σίγουρα υποφέρεται περισσότερο απ ό,τι ο πονόλαιμος) ή να κάνετε γαργάρες με το αφέψημά του. Για να «σπάσετε» την πικρίλα, προσθέστε 2-3 κουταλιές μέλι. Για να καταπολεμήσετε το «πόδι του αθλητή» αλείψτε τις μεμβράνες από τα δάχτυλα των ποδιών σας με λίγο αιθέριο έλαιο Θυμαριού. Αν θέλετε να απολαύσετε ένα νηφάλιο ύπνο, τοποθετήστε κάτω από το μαξιλάρι σας 2-3 κλαδιά Θυμαριού

Δυσπεψία και τους πόνους της περιόδου
Δοκιμάστε:Μαϊντανός
Για τη δυσπεψία: Βράστε για πέντε λεπτά μια χούφτα φύλλα μαϊντανού σε ένα λίτρο νερού και πίνετε δύο φλιτζάνια τη μέρα. Για να ρυθμίσετε τον κύκλο της περιόδου: βράστε μια χούφτα σπόρους σε ένα λίτρο νερό και πίνετε ένα φλιτζάνι τη μέρα.
Το βρήκαμε στό: http://www.giatros-in.gr/

Άγχος:

  • Aν πριν από ένα διαγωνισμό ή κάποιο άλλο αγχογόνο γεγονός δεν μπορείτε να χαλαρώσετε και να κοιμηθείτε, αναζητήστε τις κατευναστικές και υπνωτικές ιδιότητες του φρέσκου βασιλικού. Bάλτε 25 γρ. φύλλα φρέσκου βασιλικού σε 1/2 λίτρο κρύο νερό και αφήστε το αφέψημα να βράσει σε χαμηλή φωτιά, με το καπάκι κλειστό, για 10 λεπτά. Αφού κρυώσει το αφέψημα, πιείτε 3-4 φλιτζάνια μέσα στην ημέρα. Έτσι, όταν έρθει η ώρα του ύπνου, θα μπορέσετε εύκολα να κοιμηθείτε. Αν η νευρικότητα και το άγχος σας είναι πολύ έντονα, μπορείτε να ξεκινήσετε τη θεραπεία αυτή αρκετές ημέρες πριν.
  • Τρίψτε φύλλα φασκομηλιάς σ’ ένα ποτήρι κρασί και πιείτε (Κρήτη).
  • Η Αρωματοθεραπεία θεωρείται πολύ αποτελεσματική. Δοκιμάστε αιθέρια έλαια από λεβάντα, γιασεμί ή γαλάζιο χαμομήλι. Ρίξτε μια δύο σταγόνες σ’ ένα ύφασμα και εισπνεύστε ή προσθέστε έλαια πριν κάνετε εισπνοές ατμών ή ένα αχνιστό μπάνιο, ή ακόμα τρίψτε μια σταγόνα στους κροτάφους σας.
  • Αν το άγχος σχετίζεται με αίσθημα παλμών παίρνουμε Λεώνουρο (Leonurus cardiaca) Φτιάξτε έγχυμα ρίχνοντας βραστό νερό σε 1 – 3 κουταλάκια αποξηραμένο (ή μια χούφτα φρέσκο) φυτό. Μουλιάστε για 10 – 15 λεπτά και πιείτε μία κούπα 3 – 4 φορές την ημέρα.
  • Αν συνδέεται με υπέρταση πάρτε Βιμπούρνο (Viburnum opulus) και άνθη φλαμουριάς. Φτιάξτε έγχυμα ρίχνοντας βραστό νερό σε 1 – 3 κουταλάκια αποξηραμένο (ή μια χούφτα φρέσκο) φυτό. Μουλιάστε για 10 – 15 λεπτά και πιείτε μία κούπα 3 – 4 φορές την ημέρα.
  • Σε περιόδους έντονου στρες μπορούμε να πίνουμε φλιτζάνια βαλεριάνας ή μελισσόχορτου (Ήπειρος).

Ακμή:
Ένα από τα καλύτερα φάρμακα που διαθέτει η φύση για να καταπολεμήσετε τα αντιαισθητικά σπυράκια και να καταπραΰνετε τον ερεθισμό του δέρματος που προκαλεί η ακμή είναι η ντομάτα. Πλύνετε καλά μια ώριμη, βιολογική κατά προτίμηση ντομάτα, κόψτε τη σε λεπτές φέτες και απλώστε τη για 15΄ σε καλά καθαρισμένο πρόσωπο. Μετά, πλύντε το πρόσωπό σας με ένα φυσικό σαπούνι που έχει ουδέτερο pH και σκουπιστείτε. Η αντισηπτική δράση της ντομάτας θα βοηθήσει στον περιορισμό της υπερβολικής παραγωγής σμήγματος. H μικροβιοκτόνος δράση της θα εμποδίσει την περαιτέρω επιμόλυνση των ανοιχτών πόρων, ενώ οι βιταμίνες θα επισπεύσουν την ίαση και η δροσιστική της υφή θα σας ανακουφίσει από την αίσθηση φουντώματος.
Θέλετε να «σβήσετε» την ακμή με φυσικό τρόπο; Aν ναι, κόψτε μερικές φέτες ντομάτας και απλώστε τις για 15 λεπτά το πρωί και ξανά πάλι το βράδυ, όπου υπάρχουν σπυράκια. Ξεβγάλτε καλά το πρόσωπό σας και πλύνετέ το απαλά με ένα ουδέτερο σαπούνι. Τα άλατα και οι βιταμίνες που περιέχει η ντομάτα είναι μικροβιοκτόνα, επουλωτικά και αντιτοξικά και θα εξαφανίσουν τα σπυράκια
Αδυναμία - Ατονία:
Νιώθετε αδυναμία και κόπωση; Yπάρχει ένα κλασικό γιατροσόφι που θα σας δώσει άμεσα την ενέργεια που σας λείπει. Xτυπήστε τον κρόκο ενός αυγού με όση ζάχαρη θέλετε και με μία κουταλιά ρούμι, μέχρι να ασπρίσει και να αφρίσει. Στη συνέχεια, ρίξτε από πάνω ένα ποτήρι γάλα ή νερό ζεστό και πιείτε το ρόφημα. H λεκιθίνη που περιέχει ο κρόκος θα σας δυναμώσει, ενώ το αλκοόλ από το ρούμι θα επιδράσει διεγερτικά και τονωτικά στον οργανισμό σας.
Αν νιώθετε αδυναμία και ατονία, μια θεραπεία με ωμό λάχανο θα σας αναζωογονήσει και θα σας δυναμώσει. Πλούσιο σε φυτικές ίνες, μέταλλα και βιταμίνες (με πρώτη και καλύτερη τη βιταμίνη C), το λάχανο έχει θαυμάσια τονωτικά αποτελέσματα. Aν, λοιπόν, αναρρώνετε από μια ίωση και νιώθετε καταβολή των δυνάμεών σας, το καλύτερο φάρμακο είναι να τρώτε ένα μπολ λαχανοσαλάτα 2 φορές την ημέρα, για 3-4 ημέρες.

Αποτοξίνωση:
Αν θέλετε να βοηθήσετε τον οργανισμό σας να αποβάλει τις τοξίνες, αγοράστε βιολογικά κεράσια και φυλάξτε τα κοτσάνια τους. H θεραπεία αποτοξίνωσης με αυτά είναι απλή. Bάζετε 30 γρ. κοτσάνια κερασιών στο μπλέντερ, ύστερα τα ρίχνετε σε 1 λίτρο κρύο νερό, τα σκεπάζετε και τα αφήνετε να βράσουν για μισή περίπου ώρα. Πίνετε 1 ποτήρι από αυτό το αφέψημα πρωί και βράδυ, κατά προτίμηση ανάμεσα στα γεύματα. H διάρκεια της θεραπείας είναι 15 μέρες ή 3 εβδομάδες και πρέπει να την επαναλαμβάνετε κάθε 3 μήνες. Tα φλαβονοειδή και τα άλατα καλίου που περιέχουν τα κοτσάνια καθαρίζουν το αίμα και ενεργοποιούν το ουροποιητικό, εξαγνίζοντας, με ήπιο και φυσικό τρόπο, τον οργανισμό

Αϋπνία:
Αν έχετε δύσκολο ύπνο ή ξυπνάτε στη μέση της νύχτας και δεν μπορείτε να ξανακοιμηθείτε, επωφεληθείτε από τις ηρεμιστικές και υπνωτικές ιδιότητες του μαρουλιού. Bράστε τα φύλλα ενός βιολογικού μαρουλιού σε 1/2 λίτρο νερό για 15 λεπτά σε χαμηλή φωτιά. Πριν κοιμηθείτε, πιείτε αφού το σουρώσετε μια μεγάλη κούπα από το υγρό. Αυτό το γιατροσόφι, σε μικρότερη ποσότητα, μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε και στα παιδιά

Αεροφαγία
H άμεση εναλλακτική «απάντηση» κάθε φορά που μια αεροφαγία σάς ταλαιπωρεί με ρεψίματα και φούσκωμα κρύβεται σε μία κουταλιά της σούπας σπόρους κόλιαντρου. Βάλτε τους σε 1 λίτρο καυτό νερό και αφήστε τους να «κάτσουν» για 10 λεπτά. Το κόλιαντρο, που από την αρχαιότητα θεωρείται σημαντικό θεραπευτικό βότανο, φημίζεται για τις σπασμολυτικές και χωνευτικές του ιδιότητες, που αποδίδονται στην υψηλή συγκέντρωση ενός ευεργετικού αιθέριου ελαίου που έχουν οι σπόροι του.

Γαστρίτιδα:
Ένα από τα πιο δραστικά αφεψήματα που υπάρχουν για την αντιμετώπιση της γαστρίτιδας είναι η γλυκόριζα. Το βότανο αυτό παράγει μια βλέννα στο στομάχι η οποία επικάθεται στα τοιχώματά του, περιορίζοντας τις εκκρίσεις των οξέων. Για να το παρασκευάσετε, θα αναμείξετε σε 1/2 λίτρο βραστό νερό μία κουταλιά της σούπας γλυκόριζα σε μορφή σκόνης, θα την αφήσετε για 10 λεπτά και ύστερα θα τη σουρώσετε. Πίνετε αυτό το τσάι κρύο, 2-3 φορές τη μέρα πριν από τα γεύματα. Προσοχή, όμως! Η λήψη γλυκόριζας είναι απαγορευτική για τους υπερτασικούς
Ερεθισμένα μάτια:
Aν νιώθετε τα μάτια σας ερεθισμένα και ξηρά από την έκθεση στον ήλιο, μπορείτε να τα δροσίσετε κάνοντας πλύσεις με αφέψημα μαρουλιού. Bράστε ένα βιολογικό κατά προτίμηση μαρούλι σε 1/2 λίτρο νερό και μόλις γίνει χλιαρό, κάντε με αυτό πλύσεις στα μάτια. H ανακούφιση θα είναι άμεση! Αν νιώθετε τα μάτια σας ερεθισμένα και ξηρά από την έκθεση στον ήλιο, τη σκόνη και τον αέρα, φτιάξτε ένα φλιτζάνι τσάι και αφήστε το να κρυώσει. Κάντε κομπρέσες με το τσάι για 5-10 λεπτά και θα νιώσετε αμέσως καλύτερα. Οι τανίνες που περιέχουν όλα τα είδη τσαγιού (πράσινο, μαύρο) θα προκαλέσουν αποσυμφόρηση, ενώ παράλληλα θα ενυδατώσουν, θα συσφίγξουν και θα τονώσουν τα κουρασμένα σας βλέφαρα. 

Ευαίσθητα νύχια:
Οι λόγοι που κάνουν τα νύχια μας να σπάνε και να ξεφλουδίζουν είναι πολλοί. Kάποιοι είναι απλοί και έχουν να κάνουν με τις καθημερινές μας συνήθειες (π.χ. πλύσιμο πιάτων και στο χέρι) και κάποιοι άλλοι είναι σοβαρότεροι, όπως π.χ. μυκητιάσεις και απαιτούν γνωμάτευση γιατρού. Αν υποφέρετε από αυτό το σύμπτωμα, επειδή απλώς «κακομεταχειρίζεστε» τα χέρια σας, δοκιμάστε μια πρακτική συνταγή: Kάθε πρωί και βράδυ επί ένα 15θήμερο πρέπει να βουτάτε τις άκρες των δαχτύλων σας σε ένα μπολ, στο όποιο έχετε ρίξει το χυμό ενός φρεσκοστυμμένου λεμονιού και να αφήνετε τα νύχια σας να στεγνώσουν στον αέρα.

Επίδραση στα καψίματα
Θυμηθείτε αυτή την θεραπεία για καψίματα η οποία διδάσκεται στους νέους πυροσβέστες. Πρώτα πρώτα ψεκάστε κρύο νερό στην καμένη περιοχή μέχρι η θερμότητα να μειωθεί και το κάψιμο ιστού να σταματήσει.
Κατόπιν, απλώστε ασπράδια στην καμένη περιοχή. Μια γυναίκα έκαψε ένα μεγάλο μέρος του χεριού της με βραστό νερό. Παρόλο τον πόνο έβαλε το χέρι της κάτω από κρύο νερό, χώρισε δύο ασπράδια, τα ανακάτεψε ελαφρά και βούτηξε το χέρι της στο μίγμα. Τα ασπράδια στεγνώσανε στο χέρι της και σχηματίσανε μια προστατευτική κρούστα.
Αργότερα έμαθε ότι τα ασπράδια περιέχουν φυσικό κολλαγόνο και συνέχισε να εναποθέτει χτυπημένο ασπράδι στην περιοχή. Μέχρι το απόγευμα δεν ένοιωθε πόνο και την επόμενη μέρα με δυσκολία μπορούσες να δεις σημάδι καθώς το δέρμα αποκτούσε το κανονικό του χρώμα. Η καμένη περιοχή είχε τελείως αναγεννηθεί χάρη στο κολλαγόνο των ασπραδιών, ένα πλακούντα πλήρη σε βιταμίνες. Αυτή η πληροφορία μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη στον καθένα μας!


Νευροκαβαλίκεμα:
Στραβοκοιμηθήκατε ή πάθατε ψύξη και δεν μπορείτε να κουνήσετε τον αυχένα σας; Mπορείτε να απαλλαγείτε από αυτή την ενόχληση, η οποία μπορεί να έχει μυϊκή, σκελετική ή νευρική προέλευση, ακολουθώντας τη δοκιμασμένη θεραπεία που σας προτείνουμε. Θερμάνετε προσεκτικά με ένα σεσουάρ τον πονεμένο σβέρκο, προσέχοντας να μην καείτε, και στη συνέχεια κάντε για λίγα λεπτά τοπικό μασάζ με ένα μείγμα από έλαιο καμφοράς (θα το βρείτε στα φαρμακεία και στα καταστήματα βοτάνων και αιθέριων ελαίων) και λιωμένες σκελίδες σκόρδου. Tο έλαιο καμφοράς έχει αντιφλεγμονώδεις και χαλαρωτικές ιδιότητες, ενώ η δραστική ουσία του σκόρδου, η αλισίνη, έχει πολλαπλά θεραπευτική δράση.
Aν δεν μπορείτε να στρίψετε τον αυχένα σας, επειδή πιαστήκατε ή πάθατε ψύξη, ζεστάνετε με ένα σεσουάρ το σβέρκο σας και στη συνέχεια κάντε μασάζ με λάδι καμφοράς (με περιεκτικότητα 10%) στο οποίο έχετε ρίξει 3-4 σκελίδες λιωμένο σκόρδο. H αντιφλεγμονώδης και θερμαντική δράση της καμφοράς, σε συνδυασμό με τις θεραπευτικές ιδιότητες της αλισίνης που περιέχει το σκόρδο, θα βελτιώσουν την κυκλοφορία του αίματος τοπικά, θα χαλαρώσουν τους μυς και σε λίγο θα μπορείτε να κινήσετε τον αυχένα σας ελεύθερα. Aν το πρόβλημα επιμένει, επαναλάβετε τη διαδικασία για όσο καιρό χρειάζεται.

Κράμπες:
Oι νυχτερινές κράμπες στα πόδια είναι επώδυνες και ενοχλητικές. Για να τις αντιμετωπίσετε, μπορείτε να φτιάξετε λίγο χαμομηλόλαδο, που θα φυλάξετε σε ένα μπουκαλάκι δίπλα στο κρεβάτι σας. Ρίξτε 30 γρ. ξερό χαμομήλι σε ένα φλιτζάνι ελαιόλαδο και αφήστε το για 15 περίπου λεπτά σε μπεν μαρί. Aν κάνετε μαλάξεις με το χαμομηλόλαδο, οι αναλγητικές, σπασμολυτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του θα σας βοηθήσουν να συνεχίσετε τον ύπνο σας ανενόχλητοι. 

Κρύωμα:
Γυρίσατε σπίτι με όλα τα συμπτώματα: Kρυώνετε, έχετε ρίγος, πονοκέφαλο, πόνους στα κόκαλα και μυϊκή ατονία. Για να μη σας πάρει το κρύωμα από κάτω, ρίξτε 1 μεγάλο ποτήρι σαμπάνια, από αυτήν που ίσως προμηθευτήκατε για τις γιορτές, σε ένα κατσαρολάκι μαζί με 2 κύβους ζάχαρη και αφήστε το μέχρι να πάρει βράση. Περιμένετε να κρυώσει τόσο ώστε να μπορείτε να το πιείτε και μετά... κουκουλωθείτε με δύο παπλώματα. H εφίδρωση που θα προκληθεί θα σας ανακουφίσει άμεσα, ενώ παράλληλα τα σύνθετα σάκχαρα, τα ιχνοστοιχεία και τα μέταλλα που περιέχει η σαμπάνια θα ενισχύσουν το ανοσοποιητικό, θα δράσουν κατά των ιών και θα επισπεύσουν την ίαση.

Κρύωμα: Στήν Κρήτη **** POWER !!! ***
Γυρίσατε σπίτι με όλα τα συμπτώματα: Kρυώνετε, έχετε ρίγος, πονοκέφαλο, πόνους στα κόκαλα και μυϊκή ατονία. Για να μη σας πάρει το κρύωμα από κάτω, ρίξτε σε ένα μπρίκι 3 δάκτυλα ΡΑΚΗ ( ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ) ( δουλεύει και το ΤΣΙΠΟΥΡΟ ) και 1 γεμάτη κουταλιά μέλι και αφήστε το μέχρι να πάρει βράση. Περιμένετε να κρυώσει τόσο ώστε να μπορείτε να το πιείτε , το βάζετε σε ένα μεγάλο κολονάτο ποτήρι και πίνετε πολύ αργά ενώ είσαστε πάνω από το ποτήρι και αναπνέετε και τους ατμούς του. και μετά... κουκουλωθείτε με δύο παπλώματα. H εφίδρωση που θα προκληθεί θα σας ανακουφίσει άμεσα, ενώ παράλληλα θα ενισχύσουν το ανοσοποιητικό **** POWER !!! ***, θα δράσουν κατά των ιών και θα επισπεύσουν την ίαση. *** Μην το παρακάνετε με το ποτό γιατί θα αντί για ύπνο και ξεκούραση θα αρχίσετε να χορεύετε Κρητικούς χορούς ***

Κοψίματα:
Ψιλοκόβατε τα λαχανικά και κόψατε λίγο το δάχτυλό σας με το μαχαίρι; Tακτοποιούσατε τα χαρτιά σας και «σκίσατε» επιφανειακά το χέρι σας με ένα συνδετήρα; Aκόμα και αν δεν έχετε σε πρώτη ζήτηση αιμοστατικό, υπάρχουν δύο απλές λύσεις για το πρόβλημά σας. Aπλώστε πάνω στο μικρό κόψιμο ένα κομμάτι τσιγαρόχαρτο που λειτουργεί πολύ αποτελεσματικά σαν αιμοστατικό ή ρίξτε πάνω στην πληγή άφθονο πιπέρι σε σκόνη. Το πιπέρι, που περιέχει κάποια αιθέρια έλαια και οξέα με αντιμικροβιακή και αιμοστατική δράση, δεν θα σας τσούξει καθόλου γιατί επενεργεί ερεθιστικά μόνο στη βλεννογόνο. Προϋπόθεση, όμως, για να είναι αποτελεσματικό είναι να μην είναι χοντροκοπανισμένο, αλλά σε σκόνη και να το εφαρμόζετε σε επιφανειακά κοψίματα, στα οποία τα «χείλη» του τραύματος είναι σαφή και καθαρά και όχι ακανόνιστα.

Τριχόπτωση:
Αν μετά το καλοκαίρι τα μαλλιά σας είναι άτονα και παρουσιάζουν αυξημένη τριχόπτωση, μπορείτε να τα δυναμώσετε ακολουθώντας μια θεραπεία με μέλι. Διαλύστε ένα φλιτζανάκι μέλι σε τέσσερα φλιτζάνια ζεστό νερό. Λουστείτε κανονικά με το συνηθισμένο σας σαμπουάν, ξεβγάλτε καλά τα μαλλιά, στεγνώστε τα ελαφρά με μια πετσέτα και απλώστε πάνω τους το διάλυμα του μελιού. Αφήστε το να ενεργήσει για 10-15 λεπτά, ώστε να επιδράσουν τα ιχνοστοιχεία και οι βιταμίνες στον κορμό και το βολβό της τρίχας, και μετά ξεβγάλτε τα με άφθονο νερό. Επαναλάβετε την κούρα μελιού κάθε φορά που λούζεστε και μετά από λίγο καιρό θα δείτε σημαντική βελτίωση στο πρόβλημά σας. 

Φλέματα:
Αν εσείς ή το παιδί σας βασανίζεστε από έναν παραγωγικό βήχα, αλλά δυσκολεύεστε να απαλλαγείτε από τα φλέματα, πιείτε 1 κουταλάκι του γλυκού χυμό από φρέσκο, ώριμο ανανά περίπου κάθε 2 ώρες. Tο ένζυμο βρομελίνη, που περιέχει ο ανανάς, έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη και αποσυμφορητική δράση, η οποία βοηθάει στην καταπολέμηση τοπικών οιδημάτων, όπως, σε τούτη την περίπτωση, της αναπνευστικής οδού.

Φαγούρα:
Aν λόγω έρπη, ορτικάριας εκζέματος ή οποιουδήποτε άλλου δερματολογικού προβλήματος νιώθετε φαγούρα στην επιδερμίδα σας, ένα κατάπλασμα από καρότο θα σας απαλλάξει άμεσα από αυτό το ενοχλητικό σύμπτωμα. Tρίψτε στον τρίφτη ένα βιολογικό, κατά προτίμηση, καρότο και βάλτε τον πολτό μέσα σε μια γάζα, που στη συνέχεια θα τοποθετήσετε πάνω στα σημεία που σας ενοχλούν. H β-καροτίνη, αλλά και οι άλλες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία που περιέχει το καρότο, θα σας ανακουφίσουν αμέσως από το δυσάρεστο σύμπτωμα.
Aν έχετε φαγούρα στο δέρμα επειδή βγάλατε κάποιο έκζεμα ή ορτικάρια, μπορείτε να δοκιμάσετε να βρείτε τη λύση στο μπαλκόνι σας. Kόψτε 10 φύλλα από τα γεράνια σας, πλύνετέ τα και βράστε τα για 1 ώρα μέσα σε 1 λίτρο νερό. Bρέξτε με το υγρό αυτό γάζες και κάντε 4-5 φορές την ημέρα τοπικές κομπρέσες στα σημεία όπου έχετε την ενόχληση. 
Το έγραψε: Η Συντακτική Ομάδα Υγείαonline το βρήμακε στο: http://www.ygeiaonline.gr

Χρήσιμες Συμβουλές:

  •  Χρησιμοποιήστε τα αρωματικά φυτά, τα βότανα, τα φρούτα και τα λαχανικά με προσοχή.
  •  Εκμεταλλευτείτε τα φυσικά συστατικά τους με μέτρο.
  •  Θυμηθείτε ότι κάποια από αυτά δεν πρέπει να δίνονται σε παιδιά ή σε εγκυμονούσες, ούτε πρέπει να τα χρησιμοποιείτε αν υποφέρετε από μακροχρόνιες ασθένειες ή αν λαμβάνετε φάρμακα για συγκεκριμένες παθήσεις.
  • Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να συμβουλεύεστε τον προσωπικό σας ιατρό.

Άλλα γιατροσόφια της γιαγιάς 
  • Για χτύπημα στο κεφάλι βάζουμε βούτυρο όχι πάγο.
  • Βρεγμένη μπατονέτα με πιπέρι στο αυτί για τον πονόδοντο.
  • Σε ένα λίτρο βραστό νερό βάζουμε 10 φακελάκια τσάι μέντα το αφήνουμε στο ψυγείο και πίνουμε ένα σφηνάκι κάθε βράδυ πριν τον ύπνο για 1 εβδομάδα (SOS: μαύρα ούρα το πρωί) κάνει αποτοξίνωση στον οργανισμό.
  • Βρασμένη ρίγανη και κανέλα για τον πυρετό
  • Βρασμένη ρίγανη για διάρροια και γαστρεντερολογικά
  • Δυο τρία κρυσταλλάκια μαστίχα στο νερό για δυσπεψία, και ρίχνει την πίεση (130 ασθένειες)
  • Γλυκάνισο βρασμένο σαν τσάι για τους πόνους της περιόδου.
  • Στο κρύωμα βάζουμε δίπλα στο κρεβάτι μας μια φέτα κρεμμύδι με
  • κανέλα για να τραβάει τα μικρόβιο (ιονιστής).
  • Μισό κρεμμύδι σε μια λεκάνη ρίχνουμε βραστό νερό και κάνουμε
  • εισπνοές - ξεβουλώνει την μύτη.
  • Όταν μαγειρεύουμε μοσχάρι, φακές ή σπανάκι ρίχνουμε σταγόνες
  • πορτοκάλι για να αφομοιώνεται o σίδηρος (όχι φέτα, όχι ξύδι).
  • Το κατακάθι του καφέ κάνει καλό peeling στο πρόσωπο και διώχνει την κυτταρίτιδα από το σώμα.
  • Σε ένα μπουκάλι βάζουμε χαμομήλι βρασμένο και μια κουταλιά σόδα για φαγούρες και εκζέματα και στην ευαίσθητη περιοχή.
  • Μαύρο τσάι κάνουμε ποδόλουτρο κάθε βράδυ για 20-30 μέρες για τους μύκητες του δέρματος.
  • Ποδόλουτρο με 1 κουταλιά σόδα 1 κουταλιά αλάτι χοντρό και 1
  • κουταλιά πράσινο σαπούνι για τους μύκητες των νυχιών.
  • Σε ελληνικό καφέ στάζουμε 10 σταγόνες λεμόνι για τις ημικρανίες και τον πονοκέφαλο.
  • Τσουκνίδα βρασμένη ρίχνει την πίεση.
  • Χυμό από λεμόνι σκέτο ρίχνει την πίεση.
  • Εχινάκια μέσα στο φαγητό σαν μπαχαρικό στο τέλος του βρασμού για να παίρνουμε βιταμίνη C (σαν 30 πορτοκάλια) και ενισχύει τον μεταβολισμό.
  • Ένα κομματάκι μαύρη σοκολάτα δίνει διαύγεια.
  • Πράσινο αλάτι με Κάλιο (με πράσινα γράμματα): δεν προκαλεί φούσκωμα, δεν ανεβάζει την πίεση.
  • Ρόφημα κανέλας ενεργοποιεί τον μεταβολισμό.
  • Χυμό από βρασμένο λάχανο για εντριβή σε μέση και αυχένα διώχνει τον πόνο.
  • Χυμό από τρία λεμόνια και 1 κουταλιά μέλι τα βάζουμε στο ψυγείο και πίνουμε 1 κουταλιά της σούπας κάθε πρωί για απόφραξη των αρτηριών.
  • Όταν πέσει κάποιος κάτω αν είναι με κλειστά μάτια είναι λιποθυμία και του σηκώνουμε τα πόδια σε ορθή γωνία για να πάει αίμα στο κεφάλι. Αν είναι με ανοιχτά μάτια είναι εγκεφαλικό χτυπάμε λίγο την μύτη για να βγει αίμα ή τρυπάμε με μια βελόνα ένα δάχτυλο του αριστερού χεριού εκτός από τον αντίχειρα (πάει κατευθείαν στην καρδιά).
  • Αν έχει πόνους στο στήθος και χτυπάνε πίσω στην πλάτη και μουδιάζει το χέρι είναι καρδιά βάζουμε μια ασπιρίνη κάτω από την γλώσσα. ( και γρήγορα στο πλησιέστερο Νοσοκομείο )
  • Σε έγκαυμα ρίχνουμε οινόπνευμα και μετά απλώνουμε επάνω ασπράδι αυγού δεν αφήνει κανένα σημάδι.
  • Σε δηλητηρίαση από χλωρίνη ή χάπια δίνουμε να πιει ασπράδι αυγού εγκλωβίζει τις ουσίες.
  • Αν βάλει το παιδί κάτι στην μύτη του βάζουμε να εισπνεύσει πιπέρι, φτερνίζεται και το βγάζει.
  • Ο καφές με το γάλα κάνει μούχλα στο στομάχι.
  • Ο νεσκαφέ είναι χημικό που γίνεται σαν κόλα στο στομάχι.
Σχετικά άρθρα
Δ41c ΓΙΑΤΡΟΣΟΦΙΑ


Βιβλιογραφία
  • Ήθη και Έθιμα της Κρήτης, Βασίλης Χαραλαμπάκης, εκδ. Σμυρνιωτάκη.
  • Βοτανοθεραπεία, εκδόσεις Δομική.
  • «Επτά Ημέρες» Καθημερινή, «Βοτάνια και αποστάγματα…», 26/9/2004.
  • Αγάπιος μοναχός και διάφορα γιατροσόφια 369 συνταγές του καλόγερου (Πάτερ Γυμνάσιος) Εκδόσεις ΛΕΩΝ
  • 200 ΒΟΤΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ, Γκόλιου Ρούλα, εκδόσεις Μαλλιάρης.
  • Ο ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ, Θανασούλια Βούλα, Εκδόσεις Αγγελάκη.1. Σύγχρονη πλήρης θεραπευτική με τα ΒΟΤΑΝΑ. Ιγνατίου Ζαχαρόπουλου.Εκδ. Ψυχάλου. 1972.
  • Βότανα Θεραπευτικά. Εκδ. Ωρίων. 1982.
  • Η Μαγεία των κρυστάλλων, πολύτιμων λίθων και μετάλλων. Scott Cunningam.Eκδ. Κονιδάρη. 1990-91.
  • Μαγική Αρωματοθεραπεία. Scott Cunningam.Eκδ.Αλκυών. 2005.
  • To βιβλίο των Τσάκρα S.Sharamon, B.J.Baginski. Εκδόσεις Δίοπτρα. 1997.
  • Σύγχρονη Αρωματοθεραπεία. Γ. Παπαιωάνου.Εκδ. ΜEDICUM. 2001.
  • Κλινική Φυτοθεραπεία, Αρωματοθεραπεία. Αντώνης Καβάγιας. Εκδ. Λίτσας. 1997.
  • Ενεργειακή Αρωματοθεραπεία, Patricia Davis.Εκδ.Σέλλας. 1994.
  • Oι αρχαίοι Έλληνες Αλχημιστές και η γέννεση της Αλχημείας. M.Berthelot. Εκδ. Κορόντζη. 2002.
  • 150 βότανα για 150 χρόνια ζωής.Κ.Α.Κατσαμπούλας. Εκδ.Δρόμων. 2004.
  • Οδηγός Βοτανοθεραπείας. Η Νέα Ολιστική Βοτανοθεραπεία. David Hoffman.Εκδ. Διόπτρα. 1997.
  • Οδηγός των φαρμακευτικών φυτών. P. Schauenberg, F. Paris. Εκδ. Γκιούρδας. 1981.
  • Πληροφορίες, μέσω εθνοφαρμακολογίας, για θεραπευτικές ιδιότητες βοτάνων στην ελληνική παράδοση, από αρχαιότητα εως σήμερα.
  • ΒΟΤΑΝΑ, Χαρακτηριστικά και Πρακτικές Εφαρμογές. Νοητική Εργασία Αλεξάνδρα Τζανακάκη. 
  • Πώς να γιατρευτείτε με βότανα και ρίζες. Ρέα Πλάκα, Μαίρη Σπυριδογιαννάκη. Εκδ.Καραμπερόπουλος.
  • ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ" Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ
Πηγή 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Pages